Ẩm thực Nhật Bản - Tinh hoa hội tụ trong từng món ăn

Ẩm thực Nhật Bản - Tinh hoa hội tụ trong từng món ăn

Nếu ai đã từng biết đến Nhật Bản thì chắc chắn không thể bỏ qua nền văn hóa ẩm thực lâu đời vốn nổi tiếng thế giới bởi sự tinh tế, tỉ mỉ trong cách chế biến và bài trí các món ăn. Chính vì vậy đề tài về các món ăn nhẹ nhàng, thanh mát nhưng mang đậm bản sắc văn hóa Nhật Bản luôn được những người đam mê nghệ thuật ẩm thực tìm hiểu, nghiên cứu. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ giới thiệu đến thực khách những nét văn hóa đặc trưng và những món ngon kiến tạo nên nền ẩm thực Nhật Bản được cả thế giới ưa chuộng.

Đặc trưng của nền ẩm thực Nhật Bản

Hiếm có nền văn hóa ẩm thực nào lại chú trọng đến sự tươi ngon và hương vị tự nhiên trong món ăn như tại Nhật Bản. Các món ăn Nhật Bản đều chú trọng đến giá trị dinh dưỡng ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào đến khâu chế biến. Đặc trưng của món ăn Nhật là sử dụng những nguyên liệu tự nhiên, ít đường, ít béo và dùng nhiều loại rau củ. Qua bàn tay tài hoa của đầu bếp Nhật, những món ngon này vừa lưu giữ được hương vị của thiên nhiên hòa quyện cùng gia vị đặc trưng khiến thực khách không thể nào quên.

Đặc trưng của nền ẩm thực Nhật Bản

Ẩm thực Nhật Bản là nền văn hóa lâu đời nổi tiếng thế giới

Bên cạnh việc thưởng thức món ăn bằng vị giác, người Nhật đặc biệt cầu kỳ trong vấn đề trang trí các món ăn sao cho thật ngon miệng, bắt mắt. Yếu tố sáng tạo luôn là điểm khác biệt của những người đầu bếp Nhật Bản khi họ luôn biết cách làm mới món ăn của mình khiến người thưởng thức không nỡ ăn vì chỉ cần nhìn cách bài trí thôi cũng đã thấy rất ngon miệng rồi.

Ngoài ra, văn hóa ẩm thực Nhật Bản chính là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa khác nhau từ phương Đông đến phương Tây. Tuy nhiên cái hay của người Nhật là họ luôn biết cách kết hợp những nền văn hóa ẩm thực ấy trở nên hòa quyện và mang đậm nét đặc trưng riêng của “đất nước mặt trời mọc”.

Ẩm thực Nhật Bản là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa trên thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc cho riêng mình

Ẩm thực Nhật Bản là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa trên thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc cho riêng mình

Món ngon Nhật Bản tuy có thành phần rất giản dị nhưng lại được đầu bếp gửi gắm cả tấm lòng thông qua ý nghĩa của mỗi nguyên liệu. Ví dụ món đậu phụ tượng trưng cho lời chúc sức khỏe, món trứng cá tuyết thể hiện lời chúc gia đình đông vui, món sushi cá lại là lời chúc gia đình thịnh vượng.... Mỗi món ăn đều được người nghệ nhân chế biến thổi hồn và trở  thành kiệt tác nghệ thuật không một nơi nào có được.

Những món ăn làm nên ẩm thực Nhật Bản

Để làm nên một nền ẩm thực lâu đời và được Unesco công nhận là giá trị văn hóa phi vật thể của thế giới thì chắc chắn món ăn Nhật Bản phải có rất nhiều điểm khác lạ để lại dấu ấn riêng. Dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu đến thực khách những món ăn đã làm nên ẩm thực Nhật Bản nổi tiếng thế giới.

Sushi

Sushi là một món ăn Nhật Bản gồm cơm trộn giấm kết hợp với các nguyên liệu tươi sống khác như thịt, cá, hải sản và rau củ quả tươi. Với sự sáng tạo tuyệt vời của những người đầu bếp, Sushi hiện nay rất đa dạng nhưng phổ biến nhất vẫn là Nigirizushi, Chirashizushi, Makimono, Gunkan, Oshizushi, Temaki. Đặc trưng của từng loại Sushi như sau:

  • Nigirizushi là loại sushi hay được dùng trong các nhà hàng Nhật Bản từ bình dân tới sang trọng với nguyên liệu chính là cơm trộn dấm được nắm nhỏ vừa ăn, bên trên được phủ một miếng hải sản tươi sống thêm chút gừng hoặc hành thái nhỏ.

Sushi từ hải sản tươi luôn giữ được hương vị thiên nhiên hòa quyện trong từng miếng sushi

 

  • Chirashizushi khác Nigirizushi ở chỗ thay vì chỉ có một nắm cơm nhỏ thì Chirashizushi là một tô cơm đầy.
  • Makimono được chế biến bằng cách đặt nhân gồm thịt hoặc hải sản vào giữa miếng cơm, nắm lại và đặt trong lớp rong biển khô. Muốn ăn chỉ cần cắt thành từng khoanh nhỏ vừa ăn.
  • Gunkan là loại sushi có phần cơm được cuộn trong lá rong biển và bên trên được phủ thêm lớp trứng cua, trứng cá hồi…
  • Oshizushi là loại Sushi có phần cơm và nhân được ép trong khuôn gỗ rồi dùng dao cắt thành những miếng vừa ăn, khi ăn sushi thường là 2 lớp cơm kẹp lấy 1 lớp nhân ở giữa.
  • Temaki là Sushi được nặn theo hình nón, bên trong là cơm, các loại hải sản và rau củ quả.

Để thưởng thức sushi ngon nhất thì bạn nên ăn kèm với nước tương, mù tạt và gừng ngâm chua. Khi ăn nên cho cả một miếng sushi vào miệng để cảm nhận trọn vẹn hương vị hòa quyện của cơm, thịt, cá sống và các loại gia vị.

Sashimi

Sashimi là món khai vị không thể bỏ qua khi thưởng thức món ăn Nhật. Đây là tên gọi của những miếng hải sản tươi sống như cá hồi, cá ngừ, cá basa, mực, bạch tuộc, tôm… Hải sản sẽ được cắt thành từng lát mỏng với chiều rộng khoảng 2,5cm, chiều dài 4cm và dày 0,5cm tùy từng đầu bếp.

Sashimi là món ăn khai vị nổi tiếng của Nhật Bản với hương vị thanh ngọt từ các loại hải sản tươi sống

 

Sở dĩ Sashimi trở thành món khai vị bởi người đầu bếp không muốn hương vị tươi ngon của hải sản bị ảnh hưởng bởi những món ăn chính trong thực đơn. Để có được nguyên liệu làm Sashimi ngon nhất, hải sản cần phải được đánh bắt bằng phương pháp riêng biệt và được chế biến ngay theo quy trình đặc biệt để đảm bảo hương vị tươi ngon của món ăn.

Shabu-shabu

Shabu-shabu là một trong những món lẩu nổi tiếng của Nhật Bản với nguyên liệu chính là thịt bò tươi thượng hạng được xắt thành từng miếng lớn nhưng bản mỏng. Điểm đặc biệt của món ăn này là nước lẩu được làm từ bột cá và nước cốt xương bò hầm trong nhiều giờ để tạo nên độ ngọt thanh mà không béo.

Shabu-shabu - món lẩu nổi tiếng tại Nhật Bản với món nhúng chính là thịt bò thượng hạng

Shabu-shabu - món lẩu nổi tiếng tại Nhật Bản với món nhúng chính là thịt bò thượng hạng

Thịt bò sẽ được nhúng đầu tiên vào nước lẩu để đảm bảo hương vị thơm ngon, sau đó mới đến các loại nguyên liệu khác như: đậu phụ, cà rốt, hành tây, cải thảo, rong biển… Đây đều là những nguyên liệu tự nhiên, an toàn và tốt cho sức khỏe.

Mì Udon

Ẩm thực Nhật Bản ghi nhận sự thành công của rất nhiều món ăn làm từ mì, trong đó có mì Udon. Đây là loại mì được làm từ bột lúa mì có sợi dày với đường kính thông thường khoảng 1cm. Mì Udon có thể ăn nóng hoặc lạnh tùy thời tiết và sở thích của thực khách.

Mì Udon

Mì Udon với sợi mì to, dày trở thành món ăn không thể thiếu trong ẩm thực Nhật Bản

Tại Nhật, mì Udon được chế biến một cách đa dạng do hương vị ở mỗi vùng miền khác nhau trên đất nước tạo nên. Mì Udon truyền thống Nhật Bản có một số loại chính như sau:

  • Kake - Udon: Là loại mì chỉ chan nước lên sợi mì mà không dùng thêm bất cứ một nguyên liệu nào khác. Nước dùng thường là nước làm từ tương, và một số loại gia vị khác của Nhật.
  • Kitsune - Udon: Đây là món ăn đơn giản với sợi mì và đậu phụ rán. Loại mì này phổ biến tại Osaka. Loại đậu phụ sử dụng cho loại mì này là loại đậu rỗng ruột. Để món ăn được ngon hơn thì đậu sẽ được đầu bếp ngâm trong nước lạnh, sau đó đun với nước để tạo mùi vị đặc trưng cho miếng đậu.
  • Tempura - Udon: Đây là món mì phổ biến nhất tại Nhật Bản khi được ăn bằng cách kết hợp mì Udon với Tempura - một món ăn mà hải sản và rau  được trộn vào bột mì và nước sau đó trộn chung với trứng rồi nhúng trong hỗn hợp bột bao bên ngoài và chiên bằng dầu thực vật. Tempura có thể để lên đĩa chung rồi chan nước mì hoặc đặt lên đĩa riêng để ăn kèm mì Udon.

Mì Ramen

Mặc dù ra đời sau Udon nhưng mì Ramen cũng trở thành món ăn truyền thống nổi tiếng của Nhật Bản. Với thành phần sợi mì được làm từ bột lúa mì, muối, nước và nước tro tàu. Để một bát mì trở nên hoàn hảo cần phải có nước dùng, đây cũng chính là “linh hồn của mì Ramen  với nước súp thường được nấu từ xương gà, xương lợn, xương bò, khô cá bào, nấm, hành tây, hải sản… Một số loại mì Ramen nổi tiếng tại Nhật đó là:

  • Shoyu Ramen: Món mì có sợi màu nâu với hương thơm từ đậu nành thanh mát. Một bát mì bao gồm: măng khô, hành lá, chả cá, rong biển, trứng luộc…
  • Tonkotsu Ramen: Với hương vị đậm đà từ xương heo và mỡ, loại mỳ Ramen này có vị béo ngậy thường ăn kèm với thịt heo, trứng luộc, gừng đỏ muối, hành và rau củ 4 mùa.

Mì Ramen

Mặc dù ra đời sau nhưng mì Ramen cũng được nhiều thực khách đam mê ẩm thực Nhật ưa chuộng

  • Shio Ramen với nước dùng được nấu từ nhiều loại muối khác nhau kết hợp với xương heo tạo nên đặc trưng của món ngon truyền thống này. Shio Ramen được ăn kèm cùng với mận ngâm hoặc chả cá, trứng luộc và các loại rau.
  • Miso Ramen: Sự hòa quyện giữa nước gừng được nấu từ thịt gà kết hợp với trứng luộc, chả cá, rau và bắp khiến thực khách không khỏi ấn tượng vì hương vị còn đọng lại.
  • Tsukemen Ramen: Đây là loại mì được người Nhật ưa chuộng sử dụng vào những ngày trời nóng. Một bát mì không chan nước mà để riêng biệt mì và nước chấm đã tạo nên sự khác biệt cho món ăn này. Nước dùng của Tsukemen Ramen có sự sánh quyện hơn, đậm đà hơn so với những loại nước dùng khác.

 Kaiseki Ryori

Đây được xem là món ăn thể hiện rõ nét nhất văn hóa ẩm thực Nhật Bản khi sử dụng nguyên liệu chọn lọc theo từng mùa để chế biến những món ăn thơm ngon và đầy màu sắc. Một Kaiseki Ryori thường được bắt đầu với một khay đựng cơm, súp và một đĩa thường là Sashimi hoặc một món ăn khác được trộn với nước dấm. Nhóm ăn thứ hai là một món súp được làm từ xương ninh nhừ cho vào trong 1 chén nhỏ. Tiếp theo đến các món nướng được thay đổi theo mùa.

Kaiseki Ryori

Bàn tiệc theo phong cách Kaiseki Ryori tại Nhật Bản

Một Kaiseki Ryori chuẩn sẽ gồm đủ 14 món bao gồm cả món khai vị, món chính và muốn tráng miệng theo đúng phong cách Nhật Bản. Những bữa tiệc Kaiseki Ryori thường dùng trong gia đình Nhật khi tiếp đón những vị khách quý đến chơi nhà.


Sake

Rược Sake là quốc tửu của Nhật Bản khi đã có lịch sử hơn 2000 năm. Lịch sử phát triển của rượu Sake gắn bó sâu sắc tới nhiều mặt của đời sống Nhật Bản. Đây là giá trị văn hóa, lịch sử được gìn giữ và phát triển cho đến ngày nay.

Sake

Rượu Sake là loại rượu truyền thống có hơn 2000 năm tại Nhật

 

Rượu Sake được làm từ gạo và nước, dưới tác động của vi khuẩn là Koji và men rượu Sake. Hạt gạo được chọn làm rượu là gạo Sakamai, loại gạo này sẽ có hạt to, mềm hơn so với hạt gạo thông thường và chỉ được trồng ở một số vùng nhất định với kỹ thuật canh tác phức tạp.

Thưởng thức rượu Sake có 2 cách là uống nóng và uống lạnh. Tùy vào từng món ăn khác nhau mà rượu sake sẽ được lựa chọn nhiệt độ và độ cồn cho phù hợp. Rượu Sake  có nồng độ cồn thích hợp trong khoảng từ 5 đến 55 độ C và bạn không nên dùng rượu ở 60 độ C trở lên.

Thực khách có thể uống sake bằng tách sứ và gỗ để đảm bảo hương vị của rượu, ngoài ra bạn có thể sử dụng nhiều loại cốc khác như thủy tinh, nhựa… Rượu Sake ngày nay được sản xuất công nghiệp khá nhiều vì vậy nếu muốn thưởng thức hương vị Sake truyền thống bạn cần lựa chọn nơi phân phối uy tín trên thị trường.

Những nguyên tắc trên bàn ăn của người Nhật

Bên cạnh những đặc trưng và những món ăn làm nên ẩm thực Nhật Bản, chúng tôi còn muốn giới thiệu đến thực khách một số nguyên tắc trên bàn ăn của người Nhật để các bạn tham khảo và có cách ứng xử văn minh khi đi ăn với người Nhật.

  • Vì nhà hàng Nhật thường thiết kế theo kiểu bàn thấp và ngồi nệm, bạn hãy tháo giày, dép trước khi bước vào bàn ăn để không dẫm lên nệm của người khác.
  • Sau khi đồ ăn được ra hết, hãy bắt đầu bằng câu “Itadakimasu - mời mọi người”. Nếu món ăn cần ăn ngay mà những người khác chưa có đồ hãy lịch sự nói “Osaki ni itadakimasu  - cho phép tôi ăn trước nhé”.
  • Khi ăn bằng bát nhỏ hãy bê bát gần miệng. Hãy ăn hết đồ ăn đã mang ra vì vậy bạn hãy cân nhắc xuất ăn cho phù hợp.

 

Những nguyên tắc trên bàn ăn của người Nhật

Thực hiện đúng quy tắc trên bàn ăn có người Nhật thể hiện sự tôn trọng của bạn với đối phương

  • Sau khi ăn xong, hãy cất bát đũa lại theo đúng trật tự ban đầu và không quên nói “gochisōsama deshita - cảm ơn vì bữa ăn”.
  • Nếu bạn uống rượu Sake, hãy chờ tất cả mọi người có mặt đầy đủ rồi hãy nâng cốc chúc mừng và không nên uống quá say trong bất cứ cuộc gặp gỡ nào.
  • Không dùng tay để nhận đồ ăn từ người khác.
  • Món ăn Nhật thường chia thành nhiều phần vừa miệng nên hạn chế cắn nhỏ thức ăn.
  • Hãy lấy thêm một đôi đũa thay vì đảo đầu đũa để gắp thức ăn từ đĩa chung.

Trên đây, chúng tôi đã giới thiệu đến thực khác những nét đặc trưng riêng cũng như những món ăn làm nên ẩm thực Nhật Bản để các bạn cùng tham khảo. Nếu các bạn có vấn đề gì cần giải đáp thêm hãy để lại lời nhắn trên website để đặt bàn và tư vấn trong thời gian sớm nhất.

Bài viết liên quan